หน้าแรก > คำถาม
คำถาม
ชาดกเรื่องราโชวาทชาดกให้คติธรรมอย่างไร
วรรณคดีคลาสสิค | ประกันสุขภาพ 15/9/53 โพสต์โดย สุภาวรรณ
คำตอบ
1 จาก 1
ชาดกเรื่องนี้ มีข้อคิดและสอนให้รู้ว่า   ผู้นำที่ดีต้องประพฤติตนเป็นตัวอย่าง และเป็นที่พึ่งของผู้ตามได้ จึงจะอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
เมื่อพระพุทธองค์ตรัสเล่าชาดกจบ พระพุทธองค์ตรัสพระคาถาว่า

“หากเมื่อโคทั้งหลายจะข้ามฝั่ง แล้วโคผู้นำเดินคด แม่โคทั้งปวงก็ไปคด เมื่อโคนำเดินคด ในคนทั้งหลายก็อย่างนั้นแล ผู้ใดที่สมสุติว่าประเสริฐสุด
หากผู้นั้นประพฤติอธรรม ก็ไม่ต้องกล่าวถึงสัตว์นอกนั้น ชาวแคว้นทั้งสิ้นย่อมนอนเป็นทุกข์ ถ้าพระราชาทรงประพฤติอธรรม”

“หากเมื่อโคทั้งหลายจะข้ามฝั่ง แล้วโคผู้นำเดินตรง แม่โคทั้งปวงก็ไปตรง เมื่อโคนำเดินตรง ในคนทั้งหลายก็อย่างนั้นแล ผู้ใดที่สมมุติว่าประเสริฐสุด
แม้หากผู้นั้นประพฤติธรรมก็ไม่ต้องกล่าวถึงสัตว์นอกนั้น ชาวแคว้นทั้งสิ้นย่อมนอนเป็นสุข ถ้าพระราชาทรงประพฟติธรรม”
       
http://www.blogkru.com/content/%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B9%82%E0%B8%8A%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%94%E0%B8%81


ราโชวาทชาดก
   ในอดีตกาล เมื่อพระเจ้าพรหมทัตครองราชย์สมบัติอยู่ในนครพาราณสี พระโพธิสัตว์บังเกิดในตระกูลพราหมณ์ เจริญวัยแล้ว เรียนศิลปะทั้งปวงเสร็จแล้ว บวชเป็นฤๅษี ทำอภิญญาและสมาบัติให้บังเกิดแล้ว มีรากไม้และผลไม้ในป่าเป็นอาหาร อยู่ในหิมวันตประเทศอันน่ารื่นรมย์

ในกาลนั้น พระราชาทรงรังเกียจโทษ มิใช่คุณความดี ทรงพระดำริว่า จะมีใครที่กล่าวโทษเราอยู่หรือไม่ จึงทรงสืบเสาะแสวงหาอยู่ ก็มิได้เห็นมีใครที่กล่าวโทษของพระองค์ ทั้งในอันโตชนและพาหิรชน ทั้งในพระนครและนอกพระนคร จึงทรงพระดำริว่า ในพวกชาวชนบทจะเป็นอย่างไรบ้าง จึงปลอมพระองค์ เสด็จเที่ยวไปตามชนบท แม้ในชนบทนั้น ก็มิได้ทรงเห็น คนผู้กล่าวโทษ ได้ทรงสดับแต่คำสรรเสริญคุณของพระองค์นั้น จึง ทรงดำริว่า ในหิมวันตประเทศจะเป็นอย่างไรบ้าง แล้วจึงเสด็จเข้าไปยังป่านั้น เที่ยวไปจนถึงอาศรมของพระโพธิสัตว์ ทรงอภิวาทพระโพธิสัตว์ ทรงทำปฏิสันถารแล้วประทับนั่ง ณ ส่วนข้างหนึ่ง

ครั้งนั้น พระโพธิสัตว์นำผลนิโครธสุกจากป่ามาบริโภค ผลนิโครธสุกเหล่านั้น หวานมีโอชะ มีรสเสมอด้วยจุรณน้ำตาลกรวด พระโพธิสัตว์นั้นทูลเชิญพระราชาแล้วทูลว่า เชิญท่านบริโภคผลนิโครธสุกนี้แล้วดื่มน้ำ

พระราชาทรงกระทำอย่างนั้นแล้วตรัสถามพระโพธิสัตว์ว่า ท่านผู้เจริญ เพราะอะไรหนอ ผลนิโครธสุกนี้ จึงหวานดีจริง

พระโพธิสัตว์ทูลว่า พระราชาทรงครองราชสมบัติโดยธรรมเป็นแน่ เพราะเหตุนั้นแหละ ผลนิโครธสุกนั้นจึงหวาน

พระราชาตรัสว่า ท่านผู้เจริญ ในเวลาที่พระราชาไม่ดำรงอยู่ในธรรม ผลนิโครธสุกย่อมไม่หวานหรือ

พระโพธิสัตว์ทูลว่า ใช่ เมื่อพระราชาทั้งหลายไม่ดำรงอยู่ในธรรม น้ำมัน น้ำผึ้ง และน้ำอ้อยเป็นต้นก็ดี รากไม้และผลไม้ในป่าเป็นต้นก็ดี ย่อมไม่หวาน หมดโอชะ อีกอย่างหนึ่ง มิใช่สิ่งเหล่านี้อย่างเดียว แม้รัฐทั้งสิ้นก็หมดโอชะ ไร้ค่า แต่เมื่อ พระราชาทั้งหลายนั้นทรงดำรงอยู่ในธรรม แม้สิ่งเหล่านั้นก็ย่อมหวาน มีโอชะ รัฐแม้ทั้งสิ้นก็ย่อมมีโอชะเหมือนกัน

พระราชาตรัสว่า ท่านผู้เจริญ คงจักเป็นอย่างนั้น ทรงไม่ให้รู้ว่าพระองค์เป็นพระราชาเลย ทรงไหว้พระโพธิสัตว์แล้วเสด็จไปยังนครพาราณสี ทรงดำริว่า จักทดลองทำตามคำของพระดาบส จึงทรงครองราชสมบัติโดยไม่เป็นธรรม ทรงดำริว่า จักรู้ความจริงในบัดนี้ จึงให้เวลาล่วงไปเล็กน้อย แล้วเสด็จไปที่สำนักของพระโพธิสัตว์นั้นอีก ทรงไหว้แล้วประทับนั่ง ณ ส่วนข้างหนึ่ง

ฝ่ายพระโพธิสัตว์ก็กล่าวเหมือนอย่างนั้นแหละ แล้วได้ถวายผลนิโครธสุกแก่พระราชานั้น ผลนิโครธสุกนั้นได้มีรสขมแก่พระราชานั้น พระราชาทรงรู้สึกว่าไม่มีรสหวาน จึงถ่มทิ้ง พร้อมกับกล่าวว่า ขม ท่านผู้เจริญ

พระโพธิสัตว์ทูลว่า ท่านผู้มีบุญมาก พระราชาจักไม่ทรงประพฤติธรรมเป็นแน่ เพราะในกาลที่พระราชาทั้งหลายไม่ทรงประพฤติธรรม สิ่งทั้งหมดตั้งต้นแต่ ผลาผลในป่า ย่อมหารสหาโอชะมิได้ แล้วได้กล่าวคาถาเหล่านี้ว่า :

[๖๓๔] ถ้าเมื่อโคทั้งหลาย ว่ายข้ามแม่น้ำไป โคหัวหน้าฝูงว่ายคด เมื่อโคผู้นำ

ฝูงว่ายคดอย่างนี้ โคทั้งหมดก็ย่อมว่ายคดไปตามกัน.

[๖๓๕] ในมนุษย์ทั้งหลายก็เหมือนกัน ผู้ใด ได้รับสมมติแต่งตั้งให้เป็นใหญ่

ถ้าผู้นั้น ประพฤติไม่เป็นธรรม ประชาชนนอกนี้ก็ประพฤติไม่เป็นธรรม

โดยแท้ ถ้าพระราชาผู้เป็นใหญ่ไม่ตั้งอยู่ในธรรม รัฐก็ย่อมอยู่ไม่เป็นสุข

ทั่วกัน.

[๖๓๖] ถ้าเมื่อโคทั้งหลาย ว่ายข้ามแม่น้ำไป โคหัวหน้าฝูงว่ายข้ามตรง เมื่อมีโค

ผู้นำฝูงว่ายข้ามตรงอย่างนั้น โคทั้งหมดก็ย่อมว่ายข้ามตรงไปตามกัน.

[๖๓๗] ในหมู่มนุษย์ทั้งหลายก็เหมือนกัน ผู้ใด ได้รับสมมติแต่งตั้งให้เป็นใหญ่

ถ้าผู้นั้น ประพฤติเป็นธรรม ประชาชนนอกนี้ก็ย่อมประพฤติเป็นธรรมไป

ตามโดยแท้ ถ้าพระราชา ผู้เป็นใหญ่ตั้งอยู่ในธรรม รัฐก็ย่อมอยู่เป็นสุขทั่วกัน.

พระราชาทรงสดับธรรมของพระโพธิสัตว์ จึงแสดงให้รู้ว่าพระองค์เป็นพระราชา แล้วตรัสว่า ท่านผู้เจริญ เมื่อก่อนข้าพเจ้าเองกระทำผลนิโครธสุกให้หวาน แล้วได้ทำให้ขม บัดนี้ จักกระทำให้หวานต่อไป แล้วทรงไหว้พระโพธิสัตว์ เสด็จกลับพระนครครองราชสมบัติโดยธรรม ได้ทรงกระทำสรรพสิ่งทั้งปวงให้กลับเป็นปกติตามเดิม

พระศาสดาครั้นทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้ว จึงทรงประชุมชาดกว่า พระราชาในครั้งนั้น ได้เป็นพระอานนท์ ส่วนดาบส ได้เป็นเราตถาคต ฉะนี้แล
15/9/53 โพสต์โดย ผมรวยแล้วไม่โกง
นอกจากนี้คุณอาจสนใจ
ทศชาติชาดกสำคัญอย่างไร
คำว่าทศชาติหมายถึงอะไร
ประวัติพระพุทธเจ้าที่เกี่ยวกับชาติต่างๆ ของพระพุทธเจ้าดูได้จากที่ไหนบ้างคะ
คติชาดกทั้ง ๑๐ เรื่อง
เข้าสู่ระบบ
ดู กูรู ใน: โทรศัพท์มือถือ | คลาสสิก
©2014 Google - นโยบายส่วนบุคคล - ผู้ช่วยกูรู