หน้าแรก > คำถาม
คำถาม
สรีดภงส์ หมายถึงอะไร
สังคม 27/1/53 โพสต์โดย น้องเล็ก
คำตอบ
1 จาก 5
สรีดภงส์ เป็นคำที่คนท้องถิ่นตำบลเมืองเก่า อำเภอเมืองสุโขทัย ใช้เรียกร่องรอยของคันดินโบราณเพื่อการชลประทานที่เมืองเก่าสุโขทัยซึ่ง กษัตริย์สุโขทัยองค์ใดองค์หนึ่งสร้างขึ้น โดยที่เมื่อพบสิ่งใดที่เป็นของเมืองโบราณ ชาวบ้านละแวกนั้นจะอธิบายว่าเป็นของที่พระร่วงทำ ขึ้น หรือเกิดขึ้นด้วยอิทธิฤทธิ์ของพระร่วงทั้งสิ้น ร่องรอยคันดินชลประทาน หรือ ทำนบพระร่วงนั้นอยู่นอกเมืองทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ ตรงบริเวณที่กระหนาบด้วยภูเขาสองลูกเป็นรูปก้ามปู คือ เขาพระบาทใหญ่ กับเขากิ่วอ้ายมา ภูเขาทั้งสองรูปนี้อยู่ในเทือกภูเขาหลวงด้านหลังตัวเมืองสุโขทัยโบราณ ลึกเข้าไปในเทือกเขานี้เป็นซอกเขาอันเป็นต้นกำเนิดของทางน้ำเรียกว่า โซกพระร่วงลองขรรค์ ลำธารขนาดเล็กที่มีต้นกำเนิดจาดโซกพระร่วงลองขรรค์ จะไหลเลาะเชิงเขากิ่วอ้ายมาออกมา โดยอีกฟากหนึ่งของฝั่งธารจะเป็นที่ลาดชันของเชิงเขาพระบาทใหญ่

       ปัจจุบันกรมชลประทานได้สร้างเขื่อนดินสูงเป็นแนวเชื่อม ระหว่างปลายเขาพระบาทใหญ่กับเขากิ่วอ้ายมา สามารถกักน้ำที่ไหลออกมาจากโซกพระร่วงลองขรรค์ บริเวณระหว่างเขาทั้งสองลูกจึงกลายเป็นอ่างเก็บน้ำขนาดย่อมและระบายน้ำจาก อ่างเก็บน้ำนี้ลงคลองเสาหอ ซึ่งจะนำน้ำนี้เข้าคูเมืองสุโขทัยที่มุมเมืองทิศตะวันตกเฉียงใต้ อันเป็นตำแหน่งที่มีระดับความสูงของพื้นดินสูงที่สุดของเมืองสุโขทัย น้ำจากคลองเสาหอจะไหลลงคูเมืองด้านทิศตะวันตกและทิศใต้ จากนั้นจะไหลเข้าคูเมืองด้านทิศเหนือและทิศตะวันออกไปสู่มุมเมืองทิศตะวัน ออกเฉียงเหนือซึ่งมีระดับต่ำที่สุดก่อนที่จะไหลลงแม่น้ำลำพันไปลงแม่น้ำยม ที่อยู่ไกลออกไปทางทิศตะวันออก

       เดิมก่อนที่กรมชลประทานจะก่อสร้างเขื่อนกักเก็บน้ำ บริเวณนี้จะมีคันดินเตี้ย ๆ สูงประมาณ 1-2 เมตร ทอดยาวเป็นแนวขนานกันกับเขื่อนดินสร้างใหม่ของกรมชลประทาน มีคำเรียกคันดินโบราณนี้ว่า ทำนบพระร่วง แต่ลักษณะคันดินไม่สูงนักรวมทั้งมิได้มีสภาพการก่อสร้างที่แข็งแรงพอ จึงอาจที่จะวิเคราะห์ได้ว่า คันดินโบราณที่เรียกว่าทำนบพระร่วงนี้ มิได้ทำหน้าที่เป็นเขื่อนกักเก็บน้ำเหมือนกับเขื่อนดินที่กรมชลประทาน มาสร้างไว้ ทำนบพระร่วงของเดิมจะทำหน้าที่บังคับทิศทางของน้ำที่มีมากในฤดูฝน มิให้ไหลล้นไปในทิศทางอื่นที่มิใช่ทิศทางไปสู่เมืองสุโขทัยแต่จะทำหน้าที่ เบนน้ำทั้งหมดที่ไหลมาจากเขาทั้งสองลูกนี้ให้ไหลลงไปในคลองเสาหอทั้งหมด เพื่อนำไปสู่คูเมืองสุโขทัย

       แนวคันดินที่ทำหน้าที่เบี่ยงเบนทิศทางของน้ำไปยังทิศทางใด ทิศทางหนึ่งตามต้องการ ซึ่งทำหน้าที่เหมือนกับทำนบพระร่วงนั้น พบโดยทั่วไปบนพื้นที่ลาดเอียงของภูมิประเทศรอบเมืองสุโขทัย ที่พบมากที่สุดอยู่บริเวณเชิงเขาด้านทิศตะวันตกติดต่อไปทางทิศตะวันตกเฉียง เหนือของตัวเมือง แต่ก็มิได้เรียกว่าทำนบพระร่วง คงมีเพียงคันดินเป็นแนวเชื่อมระหว่างเขาพระบาทใหญ่กับเขากิ่วอ้ายมาเท่านั้น ที่มีชื่อเรียกว่า ทำนบพระร่วง อาจจะเป็นด้วยว่า เห็นเป็นคันดินชัดเจนที่สุดและชาวบ้านแถบนั้นรู้จักกันมานานแล้วก็ได้ แม้ว่าปัจจุบันคันดินทำนบพระร่วงของเดิมจะไม่เหลือสภาพให้เห็นอีกแล้ว แต่เขื่อนดินของกรมชลประทานที่สร้างขึ้นมาใหม่ซึ่งทำหน้าที่ต่างไปจากคันดิน ของเดิม ก็ยังถูกเรียกว่า ทำนบพระร่วง แทนทำนบพระร่วงแห่งนี้นักวิชาการหลายท่านได้เรียกชื่อเป็น สรีดภงส์ ตามชื่อที่ปรากฏใน จารึกหลักที่ 1 (ศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหงมหาราช)

credit : http://www.panyathai.or.th/wiki/index.php/%E0%B8%AA%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%94%E0%B8%A0%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B9%8C
27/1/53 โพสต์โดย Freehand
2 จาก 5
ขอบคุณน้องเล็กที่ทำให้ผมได้ความรู้เพิมขึ้น
28/1/53 โพสต์โดย ชาวกรุง
3 จาก 5
ขอเพิ่มเติมหน่อยนะคะ  สรีดภงส์  แห่งนี้นับว่าเป็นต้นแบบของเขื่อนหรือเขื่อนแห่งแรกของไทยค่ะ  และปัจจุบันนี้ก็ยังมีการใช้งานเป็นแหล่งกักเก็บน้ำอยู่เหมือนในโบราณกาลค่ะ
22/12/53 โพสต์โดย ปากินนกะ
4 จาก 5
ัร
24/1/54 โพสต์โดย ยังไม่มีชื่อเล่น
5 จาก 5
สรีดภงค์คือที่กักเก็บน้ำของชาวสุโขทัยค่ะ
12/2/54 โพสต์โดย ณัฐนันท์ หมวย
นอกจากนี้คุณอาจสนใจ
สรีดภงส์ อ่านอย่างไร
อยากทราบ วิธีเร่งสปรีดคอมเก่า ให้ไว
ภวัญ
วิธีทำตัวรีด
วิธีทำให้ผมตรงแบบไม่ต้องรีดและยืดค่ะ พอมีบ้างไหมคะ
เข้าสู่ระบบ
ดู กูรู ใน: โทรศัพท์มือถือ | คลาสสิก
©2014 Google - นโยบายส่วนบุคคล - ผู้ช่วยกูรู