หน้าแรก > คำถาม
คำถาม
ณาน 16 ขั้น
"ฌาน" คือ ภาวะจิตที่สงบประณีต เป็นการเพ่งอยู่กับอารมณ์เดียวจนใจแน่วแน่เป็นอัปปนาสมาธิ เป็นลักษณะของภาวะจิตที่เกิดขึ้นจากการภาวนาสมาธิเป็นองค์ธรรมหลัก

ฌานแบ่งออกเป็นสองประเภทใหญ่ๆ ได้แก่

๑. อารัมมณูปนิชฌาน การเพ่งอารมณ์ ได้แก่ สมาบัติ ๘ คือ รูปฌาน ๔ และอรูปฌาน ๔
๒. ลักขณูปนิชฌาน การเพ่งลักษณะ ได้แก่ วิปัสสนา มรรค

แต่โดยทั่วไป เมื่อกล่าวถึงประเภทของฌาน มักแบ่งฌานออกเป็นสองประเภทใหญ่ๆ คือ

๑.รูปฌาน ๔ ฌานมีรูปธรรมเป็นอารมณ์ ฌานที่เป็นรูปาวจร
๒.อรูปฌาน ๔ ฌานมีอรูปธรรมเป็นอารมณ์ ฌานที่เป็นอรูปาวจร

เมื่อกล่าวสั้นๆ ว่า " ฌาน ๔" จะหมายถึง รูปฌาน ๔ และเมื่อกล่าวสั้นๆ ว่า " ฌาน ๘"
จะหมายถึง รูปฌาน ๔ กับ อรูปฌาน ๔

สิ่งที่ใช้เป็นอารมณ์ในการเพ่งจนได้ฌาน ได้มีการรวบรวมไว้เป็น กรรมฐาน ๔๐ อาทิ กสิณ ๑๐ อนุสติ ๑๐ อสุภ ๑๐ พรหมวิหาร ๔ อาหาเรปฏิกูลสัญญา ๑ จตุธาตุววัตถาน ๑ อรูป ๔
ส่วน

"ญาณ" หมายถึง ความรู้ ภาวะแห่งการหยั่งรู้

"ญาณ ๑๖ (โสฬสญาณ)" เป็น ภาวะแห่งการหยั่งรู้ที่เกิดแก่ผู้บำเพ็ญวิปัสสนากรรมฐานโดยลำดับตั้งแต่ต้นจนถึงจุดหมายปลายทาง คือ มรรคผลนิพพาน ๑๖ อย่าง คือ

๑. นามรูปปริเฉทญาณ คือ ญาณที่มีความรู้ความเข้าใจเรื่องรูปนาม
๒. ปัจจัยปริคคหญาณ คือ ญาณที่กำหนดปัจจัยแห่งนามรูป คือเห็นเหตุปัจจัยอันเกี่ยวข้องกันของรูปนาม
๓. สัมสนญาณ ญาณที่พิจารณานามรูปโดยไตรลักษณ์ หรือเห็นไตรลักษณ์

(๔-๑๒ คือ วิปัสสนาญาณ ๙ ที่เกิดขึ้นโดยลำดับ ได้แก่)

๔. อุทยัพยานุปัสสนาญาณ คือ ญาณที่ตามเห็นความเกิด และความดับแห่งรูปนาม
๕. ภังคานุปัสสนาญาณ คือ ญาณที่ตามเห็นเฉพาะความดับเด่นขึ้นมา
๖. ภยตูปัฏบานญาณ คือ ญาณอันมองเห็นสังขารปรากฏเป็นของน่ากลัว
๗. อาทีนวานุปัสสญาณ คือ ญาณที่คำนึงเห็นโทษจากรูปนามที่ดับไป
๘. นิพพทานุปัสสนาญาณ คือ ญาณที่คำนึงเห็นความเบื่อหน่าย
๙. มุจจิตุกัมยตาญาณ คือ ญาณที่หยั่งรู้อันให้ใคร่จะไปเสีย
๑๐. ปฏิสังขานุปัสสนาญาณ คือ ญาณอันพิจารณาทบทวนเพื่อหาทางว่าทำอย่างไร
จึงจะพ้นไปเสียได้
๑๑. สังขารุเปกขาญาณ คือ ญาณอันเป็นไปโดยความเป็นกลาง หรือ วางเฉยต่อสังขาร
๑๒. สัจจานุโลมิกญาณ/อนุโลมญาณ คือ ญาณที่เป็นไปโดยควรแก่การหยั่งรู้อริยสัจจ์
หรือตามกำลังอำนาจของอริยสัจจ์ที่จะสอดคล้องต่อไปในขั้นโลกุตรญาณ

๑๓. โคตรภูญาณ คือ ญาณที่ครอบโคตร คือ หัวเลี้ยวหัวต่อที่กำลังจะข้ามพ้นภาวะปุถุชนเข้าสู่อริยะ จะทิ้งอารมณ์ที่เป็นรูปนามไปรับนิพพานเป็นอารมณ์
๑๔. มัคคญาณ คือ ญาณที่อยู่ในอริยมรรค จะทำหน้าที่ประหารกิเลสระดับอนุสัยกิเลส
๑๕. ผลญาณ ญาณอริยผล
๑๖. ปัจจเวกขณญาณ คือ ญาณที่พิจารณาทบทวน มรรค ผล นิพาน
สมาธิ พลังแห่งจิต 5/5/53 โพสต์โดย AUCHIHA MADARA
คำตอบ
1 จาก 3
มีเกี่ยวกับ ญาณ มั้ยอ่ะคับ

อยากจะรู้ว่ามันมีอะไรบ้างอะ
5/5/53 โพสต์โดย BR-MAMMOSS-BR
2 จาก 3
ขอบคุณครับ
5/5/53 โพสต์โดย นายดิน
3 จาก 3
แต่หลวงพ่อคูณ ท่านบอกว่า ญาณของท่านเป็น ยานโทงเท็ง 5555555./
5/5/53 โพสต์โดย คนป่า
นอกจากนี้คุณอาจสนใจ
เราได้อะไรจากการเพ่ง!!!
พระโสดาบันบุคคลนั้น ประหาณสังโยชน์ได้ 3 ประการ คือ 1. สักกายทิฎฐิ คือ ความเห็นผิดในรูปนาม (ทิฏฐิเจตสิก)
ญาณ คืออะไรครับ
คุณเกิดเป็นใครในชาติที่แล้ว
ปัญญา คือ อะไร ?
เข้าสู่ระบบ
ดู กูรู ใน: โทรศัพท์มือถือ | คลาสสิก
©2014 Google - นโยบายส่วนบุคคล - ผู้ช่วยกูรู