โหระพาเป็นพืชล้มลุก มีอายุสั้น ความสูงของพุ่มไม่เกิน 60 เซนติเมตร ลำต้นมีสีม่วงแดง ใบสีเขียวและมีลักษณะเป็นรูปหอกยาวประมาณ 1-3 นิ้ว มีกลิ่นหอม ออกดอกเป็นชั้นคล้ายฉัตร ดอกสีขาว ม่วง หรือชมพู
โหระพาเป็นผักที่ใช้บริโภคสดหรือประกอบอาหารอื่นๆ ทำให้อาหารมีรสชาติและกลิ่นหอมน่ารับประทาน นอกจากนี้โหระพายังมีคุณค่าทางยา ช่วยขับลมในลำไส้ แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ เมล็ดเมื่อแช่น้ำจะพองตัว ใช้รับประทานแก้บิด ช่วยหล่อลื่นลำไส้
ดินปลูก
โหระพาเป็นพืชที่มีระบบรากลึกปานกลาง การเตรียมดินสำหรับปลูกโหระพาทำได้ดังนี้
1. ขุดหรือไถดินลึกประมาณ 20-25 เซนติเมตร
2. ตากดินทิ้งไว้ 7-10 วัน จากนั้นไถพรวนคราดเพื่อย่อยดินให้ละเอียด เก็บเศษวัชพืชออกให้หมด
3. ยกแปลงสูงประมาณ 10 เซนติเมตร กว้าง 1 เมตร ยาวตามความเหมาะสมของพื้นที่ปลูก
4. ใส่ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักที่สลายตัวได้ดีในอัตรา 500 กรัมต่อตารางเมตร โรยให้ทั่วแปลง
5. ใส่ปุ๋ยเคมีสูตร 13-13-21 หรือ 15-15-15 หว่านให้กระจายทั่วแปลง
6. คลุกเคล้าปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักและปุ๋ยเคมีให้เข้ากับดินที่เตรียมไว้
วิธีปลูก
วิธีปลูกที่นิยมกันมี 2 วิธี คือ
1. การเพาะกล้าย้ายปลูก ทำโดยหว่านเมล็ดให้กระจายทั่วแปลง จากนั้นใช้แกลบสด แกลบเผา หรือฟาง หว่านหรือคลุมบางๆ แล้วรดน้ำตามทันที ผู้ปลูกต้องรดน้ำทุกวัน วันละ 2 ครั้ง คือ เช้าและเย็น จนกระทั่งโหระพาอายุได้ 20-25 วัน จึงย้ายที่ปลูก การย้ายที่ปลูกให้ถอนต้นกล้าแล้วเด็ดยอด นำไปปลูกในแปลง แต่ต้องปลูกให้เสร็จภายในวันเดียวกัน หลังจากปลูกแล้วควรหาฟางหรือหญ้าแห้งมาคลุมเพื่อช่วยในการเก็บและรักษาความชื้น จากนั้นจึงรดน้ำตามทันที
2. การปักชำ ทำได้โดยตัดกิ่งที่โตเต็มที่ยาวประมาณ 2-10 เซนติเมตร แล้วปลิดใบออกให้หมด นำไปปักชำในแปลง ใช้หญ้าแห้งหรือฟางแห้งคลุมให้ทั่วแปลงและรดน้ำตาม
การดูแลรักษา
1. รดน้ำทุกวัน แต่ไม่ควรปล่อยให้น้ำท่วมขังในแปลง
2. ต้องพรวนดินและกำจัดวัชพืชทุกสัปดาห์ อาจใช้มือถอนหรือใช้จอบหรือเสียมดายหญ้าออก ควรทำด้วยความระมัดระวังอย่าให้กระทบกระเทือนต่อต้นและราก
3. ให้ปุ๋ยแอมโมเนียซัลเฟต (21-0-0) ในอัตรา 10 กิโลกรัมต่อไร่ ละลายน้ำรดหลังปลูกประมาณ 15 วัน จะทำให้โหระพามียอดอวบงามและเจริญเติบโตได้ดียิ่งขึ้น
4. ใช้ปุ๋ยสูตร 15-15-15 ในอัตรา 50 กิโลกรัมต่อไร่ทุกครั้งหลังเก็บเกี่ยวผลผลิตแล้ว
การเก็บเกี่ยวผลผลิต
เมื่อโหระพาอายุได้ประมาณ 30 วัน สามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้โดยใช้มีดคมๆ ตัดต้นหรือกิ่ง ต้องตัดให้ห่างจากส่วนยอดลงมาประมาณ 10-15 เซนติเมตร ผู้ปลูกสามารถชะลอการเก็บเกี่ยวได้ถ้าผู้ซื้อยังไม้ต้องการโดยการตัดช่อดอกออก โหระพาจะยิ่งแตกใบออกมาอีกเรื่อยๆ การเก็บเกี่ยวทำได้ทุกๆ 15 วัน จนอายุได้ 7-8 เดือน