ปิดทองฝังลูกนิมิต
หยุดปีใหม่หลายวัน เพื่อนๆ พี่ๆ น้องๆ ลุงๆ ป้าๆ น้าๆ อาๆ ไปเที่ยวที่ไหนกันบ้างเอ่ย? ข้าเจ้าทำงานและไปปิดทองฝังลูกนิมิตมา 3 วัด คนเฒ่าคนแก่บอกว่าปิดทองฝังลูกนิมิตครบ 9 วัด แล้วจะได้ขึ้นสวรรค์ ทำให้สงสัยว่าเป็นกุศโลบายอย่างไร? และลูกนิมิตทำมาจากอะไร?และเป็นสัญลักษณ์แทนอะไร? ทำไมต้องมีแปดลูก แปดทิศด้วย? แล้วเพราะอะไรต้องตัดลูกนิมิตตอนเที่ยงคืนด้วย?
ใครรู้บ้างช่วยเฉลยให้ทีจ้า
ใครรู้บ้างช่วยเฉลยให้ทีจ้า
บันทึก #1
4 ม.ค. 2554, 00:16:31
ขอบคุณจ้ะพี่ช้างฟ้า ดีใจที่คำถามทำให้เกิดการค้นคว้าได้อีกหนึ่งคำถาม ไม่ผิดหวังจ้ะ
แต่สงสัยอย่างหนึ่ง ความเชื่อบางอย่างเปลี่ยนไปตามกาลเวลาหรือเปล่า?
เพราะ การปิดทองลูกนิมิตลูกแรกทางวัดเขาให้ปิดทองลูกนิมิตกลางพระอุโบสถก่อนเป็นลำดับแรกทุกวัดที่ไปทำบุญเลยหล่ะจ้ะ
ฝากสำหรับผู้รู้กูรูท่านอื่นช่วยมาตอบขยายความให้ด้วยจ้ะ
แต่สงสัยอย่างหนึ่ง ความเชื่อบางอย่างเปลี่ยนไปตามกาลเวลาหรือเปล่า?
เพราะ การปิดทองลูกนิมิตลูกแรกทางวัดเขาให้ปิดทองลูกนิมิตกลางพระอุโบสถก่อนเป็นลำดับแรกทุกวัดที่ไปทำบุญเลยหล่ะจ้ะ
ฝากสำหรับผู้รู้กูรูท่านอื่นช่วยมาตอบขยายความให้ด้วยจ้ะ
คำตอบ (21)
จำมิได้ทั้งหมดขออนุญาต ค้นคว้ามาตอบ มีประวัติ-เรื่องราวความเป็นมายาวนาน โดยพยายาม-แยก-แจก-แจงเป็นจุดๆไป พอสังเขป-ดังนี้
การฝังลูกนิมิต เรียกกันอย่างเป็นทางการว่า --การผูกพัทธสีมา-- เป็นพิธีการกำหนดเขตแดนของสถานที่ที่ใช้ในการทำสังฆกรรม เช่น การสวดโอวาทปาติโมกข์ ปวารณากรรม และอุปสมบท เป็นต้น การกำหนดเขตพระอุโบสถ นั่นเอง เมื่อเราเข้าในในวัด หรือบริเวณพระอุโบสถ จะเห็นใบสีมาอยู่โดยรอบ บางทีก็ประดิษฐาน
อยู่ในซุ้ม และบางทีก็ตั้งอยู่บนพื้นดิน แต่บางวัดอาจไม่มีใบสีมาปรากฏ เช่น วัดเบญจมบพิตร และวัดสวนแก้ว จังหวัดนนทบุรี ที่ใต้ใบสีมานี้เองที่มีลูกนิมิตฝังอยู่
การฝังลูกนิมิตนี้คงสืบเนื่องมาจากสมัยพุทธกาล ในตอนที่พระพุทธเจ้าทรงประกาศพระศาสนาใหม่ ๆ บรรดาภิกษุสาวกทั้งหลาย ยังไม่มีที่อยู่อาศัย เป็นหลักแหล่ง
จึงมีผู้สร้างอารามถวาย เช่น เวฬุวนาราม เขตวนาราม และบุปผาราม ซึ่งก็เป็นแบบอย่าง ของการสร้างที่อยู่ของพระสงฆ์ในเวลาต่อมา เมื่อพระพุทธศาสนาเริ่ม
มั่นคงขึ้น พระภิกษุสาวกมีมากขึ้น และแยกย้ายไปประกาศพระศาสนาตามที่ต่างๆ
การทำสังฆกรรมจะต้องทำในพระอุโบสถเท่านั้น พระพุทธองค์จึงกำหนดเขตให้พระภิกษุสงฆ์กระทำกิจของสงฆ์ร่วมกันในบริเวณที่กำหนด โดยหมายเอา
วัตถุบางอย่างเป็นเครื่องกำหนดเขตแดน เรียกว่า --การผูกเขตหรือผูกสีมา-- คำว่า -สีมา- นี้แปลว่า -เขตแดน- และวัตถุที่บอกเขตแดนเรียกว่า นิมิต
พระพุทธองค์ทรงระบุไว้
ในบาลี 8 ประการ คือ ภูเขา ศิลา ป่าไม้ ต้นไม้ จอมปลวก หนทาง แม่น้ำ และน้ำนิ่ง ซึ่งก็เป็นสิ่งที่อยู่ตามธรรมชาติ แต่แนวนิมิตนี้ไม่ค่อยมีระยะที่แน่ชัด
ทำให้เข้าใจกันสับสน ต่อมาจึงสร้างนิมิตขึ้นมาโดยเฉพาะเป็นคู สระและก้อนหิน ซึ่ง-ก้อนหิน-นี้เป็นที่นิยมกันมาก เพราะทนทาน และเคลื่อนย้ายได้ยาก
เมื่อเทคโนโลยีก้าวหน้าขึ้น เราก็ทำให้ก้อนหินเป็นลูกกลม ๆ มีลักษณะสวยงาม จึงเรียกกันว่า --"ลูกนิมิต" --ปัจจุบันนี้
การสร้างพระอุโบสถใหม่นี้เองที่ต้องมีการผูกพัทธสีมา หรือฝังลูกนิมิต ที่ทางวัดมักเชิญชวนให้ใคร ๆ ไปทำบุญ เนื่องจากการฝังลูกนิมิตเป็นกิจของสงฆ์
เราจึงไม่ค่อยได้เห็นการประกอบพิธีนี้เท่าใดนัก หากพบว่าบริเวณที่จะกำหนดเคยเป็นสีมา หรือเป็นที่ที่มีเจ้าของมาก่อน พระสงฆ์จะต้องสวดถอน เพื่อมิให้สีมา
ไปทับที่เจ้าของเดิม แต่ การกำหนดเขตสีมา ว่าจะมีอาณาเขตแค่ไหน จะต้องขอพระราชทานพระบรมราชานุญาต เพื่อให้ที่ดินบริเวณนั้นเป็นสิทธิ์ ของสงฆ์
หรือแยกวัดออกมาจากเขตบ้าน เรียกว่า --วิสุงคามสีมา-- เสียก่อน
การสวดถอนนี้จะกระทำก่อนพิธีการผูกสีมา หรือทำในวันเดียวกันก็ได้ โดยมากนิยมใช้ลูกนิมิต 8 ลูก ฝังตามทิศต่าง ๆ รอบพระอุโบสถ 8 ทิศ ทิศละหนึ่งลูก
รวมทั้งกลางพระอุโบสถอีกหนึ่งลูก รวมทั้งหมด 9 ลูก พระสงฆ์ 4 รูป จะเดินตรวจลูกนิมิตที่นำไปวางตามทิศต่าง ๆ เริ่มตั้งแต่ ทิศตะวันออก เรียกว่า สวดทักสีมา
เมื่อเสร็จแล้วจะเข้าไปในพระอุโบสถสวดประกาศสีมาอีกครั้งหนึ่ง หลังจากนั้น ก็ตัดลูกนิมิตลงหลุมและกลบ ในขั้นตอนของการตัดลูกนิมิตนี้ ทางวัดมักจะเชิญ
บุคคลสำคัญมาเป็นประธานในพิธี เมื่อผัง ลูกนิมิตและกลบแล้วก็จะสร้างเป็นซุ้มหรือทำฐาน ตั้งใบสีมา เวลาปิดทองลูกนิมิตจะเริ่มปิดตั้งแต่ลูกหน้าพระอุโบสถ
และวนขวาไปจนครบ 8 ลูก และปิดทองลูกที่ฝังกลางพระอุโบสถเป็นลูกสุดท้าย
เปรียบว่าลูกนิมิตเหล่านี้ หมายถึง พระพุทธเจ้า และพระอรหันต์สาวก ที่ทรงคุณธรรม .......!
ทิศตะวันออก หมายถึง พระอัญญาโกญธัญญะ ผู้รู้ราตรีกาลนาน
ทิศตะวันออกเฉียงใต้ หมายถึง พระมหากัสสป ผู้ทรงธุดงค์คุณ
ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ หมายถึง พระราหุลผู้เลิศในทางการศึกษา
ทิศใต้ หมายถึง พระสารีบุตร ผู้เลิศในทางปัญญา
ทิศเหนือ หมายถึง พระโมคคัลลาน์ ผู้เลิศในทางมีฤทธิ์
ทิศตะวันตก หมายถึง พระอานนท์ ผู้เลิศในทางพหูสูตร
ทิศตะวันตกเฉียงใต้ หมายถึง พระอุบาลี ผู้เลิศในทางวินัย
ทิศตะวันตกเฉียงเหนือ หมายถึง พระดวัมปติ ผู้เลิศในทางลาภและรูปงาม
ส่วนลูกนิมิตกลางพระอุโบสถ หมายถึงพระพุทธเจ้า ....!
ในงานปิดทองฝังลูกนิมิตนิยมใส่ สมุด ดินสอ เข็ม ด้าย ลงไปในหลุมด้วย เพราะมีความเชื่อว่า หากผู้ทำบุญเขียนข้อความที่อธิษฐานลงในสมุด จะมีความจำดี
ไม่หลงลืมง่าย ส่วนเข็มมีความหมายว่าจะได้มีปัญญาเฉียบแหลม ด้าย หมายถึงความต่อเนื่องมีชีวิตที่ผาสุกยืนยาว และการปิดทองที่ลูกนิมิต เพื่อให้ผิวกายผ่องใส
ในสมัยก่อน ผู้มีจิตศรัทธาจะนำของมีค่าใส่ลงในหลุมด้วย เช่น พวกเครื่องทอง นาก เงิน เพราะถือว่าเป็นการฝากไว้ในพระพุทธศาสนา แต่ปัจจุบันไม่ค่อยทำกันนัก เพราะบางครั้ง มีคนไปลักลอบขุดขึ้นมา วัดต่าง ๆ จะจัดงานผูกพัทธสีมา หรือฝังลูกนิมิตได้เพียงครั้งเดียวเท่านั้น
การสร้างพระอุโบสถ อานิสงส์มาก--อานิสงส์ในการผูกพัทธสีมาไว้ 6 ประการ คือ
ไม่มีโรคภัย ไข้เจ็บทุกชาติ
ปราศจากอุปัทวะทั้งหลาย
ไม่เกิดในตระกูลต่ำ หากเกิดในโลกมนุษย์จะเป็น ท้าวพระยามหากษัตริย์
หากเกิดในเทวโลกจะเป็นท้าวสักกเทวราชสมบูรณ์ด้วยทรัพย์สินเงินทอง
มีผิวพรรณผ่องใสและ
อายุยืน เหล่านี้เป็นความเชื่อในเรื่องผลบุญในชาตินี้ และชาติหน้านั่นเอง
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ขอบคุณครับที่ตั้งกระทู้นี้ ทำให้ค้นคว้า-เรียนรู้ร่วมกัน
และ อานิสงฆ์แห่งกระทู้นี้ ขอให้ [ตัวยุ่ง] และครอบครัว
สุข กายใจ ตลอดปี ตลอดไป
~~~~~ ช้างฟ้า - ชอ..777"""
การฝังลูกนิมิต เรียกกันอย่างเป็นทางการว่า --การผูกพัทธสีมา-- เป็นพิธีการกำหนดเขตแดนของสถานที่ที่ใช้ในการทำสังฆกรรม เช่น การสวดโอวาทปาติโมกข์ ปวารณากรรม และอุปสมบท เป็นต้น การกำหนดเขตพระอุโบสถ นั่นเอง เมื่อเราเข้าในในวัด หรือบริเวณพระอุโบสถ จะเห็นใบสีมาอยู่โดยรอบ บางทีก็ประดิษฐาน
อยู่ในซุ้ม และบางทีก็ตั้งอยู่บนพื้นดิน แต่บางวัดอาจไม่มีใบสีมาปรากฏ เช่น วัดเบญจมบพิตร และวัดสวนแก้ว จังหวัดนนทบุรี ที่ใต้ใบสีมานี้เองที่มีลูกนิมิตฝังอยู่
การฝังลูกนิมิตนี้คงสืบเนื่องมาจากสมัยพุทธกาล ในตอนที่พระพุทธเจ้าทรงประกาศพระศาสนาใหม่ ๆ บรรดาภิกษุสาวกทั้งหลาย ยังไม่มีที่อยู่อาศัย เป็นหลักแหล่ง
จึงมีผู้สร้างอารามถวาย เช่น เวฬุวนาราม เขตวนาราม และบุปผาราม ซึ่งก็เป็นแบบอย่าง ของการสร้างที่อยู่ของพระสงฆ์ในเวลาต่อมา เมื่อพระพุทธศาสนาเริ่ม
มั่นคงขึ้น พระภิกษุสาวกมีมากขึ้น และแยกย้ายไปประกาศพระศาสนาตามที่ต่างๆ
การทำสังฆกรรมจะต้องทำในพระอุโบสถเท่านั้น พระพุทธองค์จึงกำหนดเขตให้พระภิกษุสงฆ์กระทำกิจของสงฆ์ร่วมกันในบริเวณที่กำหนด โดยหมายเอา
วัตถุบางอย่างเป็นเครื่องกำหนดเขตแดน เรียกว่า --การผูกเขตหรือผูกสีมา-- คำว่า -สีมา- นี้แปลว่า -เขตแดน- และวัตถุที่บอกเขตแดนเรียกว่า นิมิต
พระพุทธองค์ทรงระบุไว้
ในบาลี 8 ประการ คือ ภูเขา ศิลา ป่าไม้ ต้นไม้ จอมปลวก หนทาง แม่น้ำ และน้ำนิ่ง ซึ่งก็เป็นสิ่งที่อยู่ตามธรรมชาติ แต่แนวนิมิตนี้ไม่ค่อยมีระยะที่แน่ชัด
ทำให้เข้าใจกันสับสน ต่อมาจึงสร้างนิมิตขึ้นมาโดยเฉพาะเป็นคู สระและก้อนหิน ซึ่ง-ก้อนหิน-นี้เป็นที่นิยมกันมาก เพราะทนทาน และเคลื่อนย้ายได้ยาก
เมื่อเทคโนโลยีก้าวหน้าขึ้น เราก็ทำให้ก้อนหินเป็นลูกกลม ๆ มีลักษณะสวยงาม จึงเรียกกันว่า --"ลูกนิมิต" --ปัจจุบันนี้
การสร้างพระอุโบสถใหม่นี้เองที่ต้องมีการผูกพัทธสีมา หรือฝังลูกนิมิต ที่ทางวัดมักเชิญชวนให้ใคร ๆ ไปทำบุญ เนื่องจากการฝังลูกนิมิตเป็นกิจของสงฆ์
เราจึงไม่ค่อยได้เห็นการประกอบพิธีนี้เท่าใดนัก หากพบว่าบริเวณที่จะกำหนดเคยเป็นสีมา หรือเป็นที่ที่มีเจ้าของมาก่อน พระสงฆ์จะต้องสวดถอน เพื่อมิให้สีมา
ไปทับที่เจ้าของเดิม แต่ การกำหนดเขตสีมา ว่าจะมีอาณาเขตแค่ไหน จะต้องขอพระราชทานพระบรมราชานุญาต เพื่อให้ที่ดินบริเวณนั้นเป็นสิทธิ์ ของสงฆ์
หรือแยกวัดออกมาจากเขตบ้าน เรียกว่า --วิสุงคามสีมา-- เสียก่อน
การสวดถอนนี้จะกระทำก่อนพิธีการผูกสีมา หรือทำในวันเดียวกันก็ได้ โดยมากนิยมใช้ลูกนิมิต 8 ลูก ฝังตามทิศต่าง ๆ รอบพระอุโบสถ 8 ทิศ ทิศละหนึ่งลูก
รวมทั้งกลางพระอุโบสถอีกหนึ่งลูก รวมทั้งหมด 9 ลูก พระสงฆ์ 4 รูป จะเดินตรวจลูกนิมิตที่นำไปวางตามทิศต่าง ๆ เริ่มตั้งแต่ ทิศตะวันออก เรียกว่า สวดทักสีมา
เมื่อเสร็จแล้วจะเข้าไปในพระอุโบสถสวดประกาศสีมาอีกครั้งหนึ่ง หลังจากนั้น ก็ตัดลูกนิมิตลงหลุมและกลบ ในขั้นตอนของการตัดลูกนิมิตนี้ ทางวัดมักจะเชิญ
บุคคลสำคัญมาเป็นประธานในพิธี เมื่อผัง ลูกนิมิตและกลบแล้วก็จะสร้างเป็นซุ้มหรือทำฐาน ตั้งใบสีมา เวลาปิดทองลูกนิมิตจะเริ่มปิดตั้งแต่ลูกหน้าพระอุโบสถ
และวนขวาไปจนครบ 8 ลูก และปิดทองลูกที่ฝังกลางพระอุโบสถเป็นลูกสุดท้าย
เปรียบว่าลูกนิมิตเหล่านี้ หมายถึง พระพุทธเจ้า และพระอรหันต์สาวก ที่ทรงคุณธรรม .......!
ทิศตะวันออก หมายถึง พระอัญญาโกญธัญญะ ผู้รู้ราตรีกาลนาน
ทิศตะวันออกเฉียงใต้ หมายถึง พระมหากัสสป ผู้ทรงธุดงค์คุณ
ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ หมายถึง พระราหุลผู้เลิศในทางการศึกษา
ทิศใต้ หมายถึง พระสารีบุตร ผู้เลิศในทางปัญญา
ทิศเหนือ หมายถึง พระโมคคัลลาน์ ผู้เลิศในทางมีฤทธิ์
ทิศตะวันตก หมายถึง พระอานนท์ ผู้เลิศในทางพหูสูตร
ทิศตะวันตกเฉียงใต้ หมายถึง พระอุบาลี ผู้เลิศในทางวินัย
ทิศตะวันตกเฉียงเหนือ หมายถึง พระดวัมปติ ผู้เลิศในทางลาภและรูปงาม
ส่วนลูกนิมิตกลางพระอุโบสถ หมายถึงพระพุทธเจ้า ....!
ในงานปิดทองฝังลูกนิมิตนิยมใส่ สมุด ดินสอ เข็ม ด้าย ลงไปในหลุมด้วย เพราะมีความเชื่อว่า หากผู้ทำบุญเขียนข้อความที่อธิษฐานลงในสมุด จะมีความจำดี
ไม่หลงลืมง่าย ส่วนเข็มมีความหมายว่าจะได้มีปัญญาเฉียบแหลม ด้าย หมายถึงความต่อเนื่องมีชีวิตที่ผาสุกยืนยาว และการปิดทองที่ลูกนิมิต เพื่อให้ผิวกายผ่องใส
ในสมัยก่อน ผู้มีจิตศรัทธาจะนำของมีค่าใส่ลงในหลุมด้วย เช่น พวกเครื่องทอง นาก เงิน เพราะถือว่าเป็นการฝากไว้ในพระพุทธศาสนา แต่ปัจจุบันไม่ค่อยทำกันนัก เพราะบางครั้ง มีคนไปลักลอบขุดขึ้นมา วัดต่าง ๆ จะจัดงานผูกพัทธสีมา หรือฝังลูกนิมิตได้เพียงครั้งเดียวเท่านั้น
การสร้างพระอุโบสถ อานิสงส์มาก--อานิสงส์ในการผูกพัทธสีมาไว้ 6 ประการ คือ
ไม่มีโรคภัย ไข้เจ็บทุกชาติ
ปราศจากอุปัทวะทั้งหลาย
ไม่เกิดในตระกูลต่ำ หากเกิดในโลกมนุษย์จะเป็น ท้าวพระยามหากษัตริย์
หากเกิดในเทวโลกจะเป็นท้าวสักกเทวราชสมบูรณ์ด้วยทรัพย์สินเงินทอง
มีผิวพรรณผ่องใสและ
อายุยืน เหล่านี้เป็นความเชื่อในเรื่องผลบุญในชาตินี้ และชาติหน้านั่นเอง
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ขอบคุณครับที่ตั้งกระทู้นี้ ทำให้ค้นคว้า-เรียนรู้ร่วมกัน
และ อานิสงฆ์แห่งกระทู้นี้ ขอให้ [ตัวยุ่ง] และครอบครัว
สุข กายใจ ตลอดปี ตลอดไป
~~~~~ ช้างฟ้า - ชอ..777"""
4/1/54
Koornor
ใจบุญจริงๆเลยนะครับ
ผมก็อยากไปทำเหมือนกัน จะช่วยเเม่อยู่ ชอบปิดทองอะ
อยากรู้คำตอบเหมือนกัน ใครรู้มาตอบด่วน
ผมก็อยากไปทำเหมือนกัน จะช่วยเเม่อยู่ ชอบปิดทองอะ
อยากรู้คำตอบเหมือนกัน ใครรู้มาตอบด่วน
3/1/54
นายงองเเง
มาขอร่วม...
...อนุโมทนา..กับพี่..ด้วยนะครับ
...สวัสดีปีใหม่..คงยังไม่ช้าไป..นะครับ..พี่สาว
...อนุโมทนา..กับพี่..ด้วยนะครับ
...สวัสดีปีใหม่..คงยังไม่ช้าไป..นะครับ..พี่สาว
3/1/54
★BLACK.★
อรุณสวัสดิ์ครับผม พี่สาวสุดสวยไม่เจอกันนานมากเลยเน๊อะ ปีใหม่แล้วนะครับ
นัดขอให้พี่สาวมีแต่ความสุขและพบพาแต่สิ่งดีดีในชวีตินะครับ...
นัดขอให้พี่สาวมีแต่ความสุขและพบพาแต่สิ่งดีดีในชวีตินะครับ...
4/1/54
นัดหล่อ
จะบ่ายแล้วยังไม่ไปทานข้าวอีก เมือคืนขอโทษนะค่ะ พอดีมองจากหลังห้องเห็นรถคุรเบียร์วิ่งมาจอดที่โรงรถของหอพักเลยรีบปิดเครื่อง หุหุหุ เดี่ยวงานเข้า
อ๋อเรื่องเมื่อคืนคงไม่คิดมาก แป๋มพูดตรงไปไหมนี่แต่คุณอิ๋งค์เขาคงไม่ได้คิดดูถูกพี่หรอก
อ๋อเรื่องเมื่อคืนคงไม่คิดมาก แป๋มพูดตรงไปไหมนี่แต่คุณอิ๋งค์เขาคงไม่ได้คิดดูถูกพี่หรอก
4/1/54
ขวัญถุง
โปรแกรม เที่ยวเดือนนี้ ลาวแลนด์ค่ะ เดินทาง 30กลับ2
อิอิ แต่แป๋มต้องไปกทม.ทำบุญ 100วันให้บางคนด้วย
อยากไปไหมจ๊ะที่รัก(ขำวันนั้นไม่ได้ขำเจ๊เด้อ ขำอิ๋งค์กับเอย)
อิอิ แต่แป๋มต้องไปกทม.ทำบุญ 100วันให้บางคนด้วย
อยากไปไหมจ๊ะที่รัก(ขำวันนั้นไม่ได้ขำเจ๊เด้อ ขำอิ๋งค์กับเอย)
7/1/54
ขวัญถุง
อะ ดีใจจังยังจำกันได้ นึกว่าลืมกันชะแล้ววววววววววววววว อิอิ ขอให้มีความสุขเหมือนกันค่ะ
8/1/54
บาร์บี้
555
พูดให้คนที่เราไม่อยากรู้จัก
แต่คนไหนเราอยากรู้จัก เราก็ไม่กลัวที่จะพังกำแพงที่สร้างไว้
^U^
พูดให้คนที่เราไม่อยากรู้จัก
แต่คนไหนเราอยากรู้จัก เราก็ไม่กลัวที่จะพังกำแพงที่สร้างไว้
^U^
11/1/54
ขี้หลงลืม
เป็นได้แค่ยุงรำคาญ แค่นั้นแหละครับ ไม่ใช่ยุงลาย
กัดทีก็แค่ คันๆ ไม่ถึงกับทำให้มีผลกระทบถึง WBC หรอก ^ ^
กัดทีก็แค่ คันๆ ไม่ถึงกับทำให้มีผลกระทบถึง WBC หรอก ^ ^
11/1/54
Metal Man
เกี่ยวกับคำถามนี้
รางวัลคำตอบดีที่สุด 50 คะแนน
เปิดดูแล้ว 4839 ครั้ง
มีคนตอบแล้ว 21 คำตอบ
x